- ŠTA JE STRAIN LEVE PRETKOMORE?
- ZAŠTO JE VAŽAN LA STRAIN?
- KADA TREBA DA SE RADI LA STRAIN?
- KOJI PACIJENTI NAJVIŠE IMAJU KORISTI OD LA STRAIN-A?
- KAKO SE TUMAČE VREDNOSTI?
- KAKO SE IZVODI STRAIN LEVE PRETKOMORE?
- POTENCIJALNI PROBLEMI LA STRAIN-A
Šta je strain leve pretkomore?
Strain leve pretkomore je speckle tracking ehokardiografska metoda kojom se procenjuje deformacija miokarda leve pretkomore tokom srčanog ciklusa.
Najčešće se meri rezervoarski strain (peak atrial longitudinal strain – PALS) tokom faze punjenja leve pretkomore.
Može se meriti i kondukcioni (tokom pasivne dijastole) i kontraktilni strain (tokom aktivne kontrakcije LA).
Zašto je važan LA strain?
LA strain je osetljiv pokazatelj dijastolne funkcije i intrakardijalnih pritisaka.
Precizniji je od klasičnih parametara kao što su: dimenzije LA, volumen LA, E/e’ odnos.
Pomaže u ranom otkrivanju subkliničke disfunkcije, pre nego što se uveća leva pretkomora ili pojave simptomi.
Kada treba da se radi LA strain?
LA strain se preporučuje kada postoji dilema u proceni dijastolne funkcije ili rizika pacijenta.
Konkretno:
- Procena dijastolne funkcije i pritisaka punjenja kod pacijenata sa HFpEF ili sumnjom na srčanu insuficijenciju.
- Atrijalna fibrilacija (AF) – predikcija rizika za pojavu AF i procena reverzibilnosti nakon kardioversije/ablacije.
- Valvularne bolesti – naročito kod mitralne stenoze i aortne stenoze, jer strain može otkriti povišene pritiske pre remodelovanja LA.
- Procena rizika od tromboembolizma – smanjen strain LA je povezan sa višim rizikom za nastanak tromba u LA/LAA kod AF.
- Onkološki pacijenti (kardioonkologija) – rana detekcija kardiotoksičnosti kod hemoterapije (jer LA strain reaguje ranije od EF).
- Procena prognoze – lošiji LA strain je povezan sa višim mortalitetom i rehospitalizacijom kod HF, valvularnih bolesti i hipertenzije.
Koji pacijenti najviše imaju koristi od LA strain-a?
- Pacijenti sa sumnjom na HFpEF (dispneja, normalna EF, ali nejasni nalazi).
- Pacijenti sa arterijskom hipertenzijom i hipertrofijom LV.
- Pacijenti sa paroksizmalnom ili perzistentnom AF (za procenu rizika i odluku o terapiji).
- Pacijenti sa valvularnim bolestima (aortna stenoza, mitralna regurgitacija, mitralna stenoza).
- Onkološki pacijenti na hemoterapiji (npr. antraciklini).
Kako se tumače vrednosti?
Normalna vrednost rezervoarskog LA strain-a (PALS): > 35% (zdravi pojedinci).
Granične vrednosti: 23-35%.
Patološke vrednosti: < 23%.
Što je strain niži, to je lošija dijastolna funkcija i veći rizik za AF, HF ili komplikacije.
Kako se izvodi strain leve pretkomore?
Samo najsavremeniji aparati imaju softverske mogućnosti za obavljanje ovakvih vrsta pregleda.
U Poliklinici dr Nikolić ova vrsta pregleda se radi na aparatu premijum kvaliteta GE Vivid S60N.
1. Tehnička osnova
Radi se 2D speckle tracking echokardiografijom (2D-STE).
Softver prati prirodne akustične markere (“speckles”) u miokardu LA tokom srčanog ciklusa.
Analiziraju se deformacije (longitudinalni strain) u fazi punjenja, provođenja i kontrakcije LA.
2. Priprema pacijenta
Standardni ehokardiografski pregled u apikalnim projekcijama (AP4CH, AP2CH, AP3CH).
Pacijent leži u levom lateralnom položaju.
Potrebna je dobra kvalitetna slika sa frame rate-om 60-80 fps (optimalno 50-90 fps).
3. Akvizicija
Snimaju se cine loop-ovi u apikalnoj 4- i 2-komornoj projekciji (najčešće i 3-komornoj).
Neophodno je uključiti celu LA u sektor (bez skraćenja).
Potrebno je sinhronizovati sa EKG-om (definiše se QRS kao početak ciklusa).
4. Analiza
Softverom se označi endokardna granica LA (ručnim ili poluautomatskim tracing-om).
Uključuju se zidovi: septum, lateralni, inferiorni, anteriorni.
Mitralni prsten se označava kao donja granica, a plućne vene i auricula LA se ne uključuju.
Softver prati speckles i generiše krive deformacije.
Najvažniji parametar: rezervoarski strain (PALS) = maksimalna vrednost tokom sistole LV.
Dodatno: kondukcioni strain (tokom rane dijastole) i kontrakcioni strain (tokom LA kontrakcije).
5. Merenje i tumačenje
Merenje se vrši u tri apikalne projekcije, pa se izračunava prosečna vrednost (global LA strain).
Referentne vrednosti (PALS):
Normalno: > 35%.
Sniženo: < 23% (pokazuje povišene LA pritiske i disfunkciju).
Potencijalni problemi LA strain-a
Loš “tracking” kod gojaznih pacijenata ili loše akustične prozračnosti.
Atrijalna fibrilacija otežava analizu – potrebno je prosečiti više ciklusa.
Standardizacija metoda još uvek u toku (razlike među softverima).
